Kunst verzamelen begint bij kijken.
Kunst verzamelen begint bij kijken.
Veel kijken. Zien. Dan hebben.
Je loopt door een tentoonstelling. Soms wordt tijdens het passeren je aandacht gevangen en houd je je pas in om beter te kijken. Was het dat vonkende geel? Dat blauw in de kleur van de avondschemering? Dat levendige patroon? Die uitdrukking op dat gezicht?
Vorm, kleur en beeld blijven haken en resoneren in een domein dat voorafgaat aan het verstand. Je staat stil om je de vorm van het beeld bewust te worden. Je cirkelt er met woorden omheen, noodgedwongen, want beelden hebben nu eenmaal hun eigen uitdrukkingskracht En dan verandert kijken in zien.
Soms wordt tijdens het passeren je aandacht gevangen. Je kijkt, al je zintuigen staan op scherp. Je kunt misschien van een verhoogd bewustzijn spreken. Soms zelfs van geluk.
Je slaat het beeld op in het almaar uitdijende plaatjesboek in je hoofd. Je maakt een ‘mentale foto’ zoals Mark Manders dat noemt, die je naar believen op kan roepen. En die soms, half vergeten, plotseling opduikt, als een echo van iets dat je ziet om je heen.
Kunst verruimt je blik. Ieder kunstwerk geeft je een andere bril, een andere perspectief op de werkelijkheid. En opeens vallen je dingen op waar je eerder nooit op lette. Je wordt je bewust van vormen, kleuren, verbanden en onvermoede samenhangen. Je kijkt en vergelijkt. Je vraagt de kunstenaar naar zijn bedoelingen en zoekt naar aanknopingspunten met de wereld om je heen. Beelden ontstaan in de wereld, geven er uitdrukking aan. En hedendaagse kunst weerspiegelt onze eigen tijd.
Mensen kijken vaak met hun oren, in plaats van met hun zintuigen en hun hart.
Ze durven niet op hun eigen intuïtie af te gaan. Ze volgen de laatste hype’s
en kijken naar het prijskaartje. Het is echter belangrijk je eigen voorkeuren te ontwikkelen.
Daarbij is kijken en zien belangrijker dan weten. Als je op je ogen durft af te gaan
en de tijd neemt om te onderzoeken wat je ziet, komt het oordeel vanzelf.
Dat oordeel is niet absoluut, maar maakt deel van je smaakontwikkeling.
Kijken en kiezen is een avontuur. Niemand heeft de wijsheid in pacht.
De generaties na ons zullen vaststellen wat van waarde is.
Gebruik het kunstwerk als handvat bij het kijken.
Dat is de sleutel tot haar betekenis.
Wat zie je? Is er een herkenbare voorstelling? Wat is de titel?
Welke materiaal en technieken zijn er gebruikt?
Is er sprake van een bepaalde stijl? Heb je zoiets eerder gezien?
In welke kunsthistorische traditie staat het? Binnen welke ‘canon’ past het?
Wat wil de kunstenaar hiermee zeggen?
Waarom zou hij/zij dit maken, in deze tijd?
Naaste deze min of meer objectieve beschrijving is er de subjectieve ervaring,
en dat is belangrijk. Raakt dit werk me?
Welke associaties of herinneringen roept het op?
Betekent het kunstwerk iets voor mij?
Zo ja, dan kan zien veranderen in hebben…
Kunst ontstaat vanuit het verlangen de wereld te grijpen,
te vangen in een beeld, om haar te kunnen be-grijpen.
Met een tastbaar, visueel beeld schept de kunstenaar orde in de chaos
en geeft hij ons een raamwerk om de wereld te interpreteren.
Religie vertelt je hoe je moet leven. Reclame vertelt je wat je moet kopen,
maar de hedendaagse kunst legt je niets op.
Dat wil echter niet zeggen dat ze niets te zeggen heeft.
Kunst is een spiegel. En als je daarin kijkt zie je ook jezelf.
'Kunst is er om de mens aan zichzelf te openbaren', zegt de kunstenaar Henk Visch.
Mooier kan ik het niet zeggen.
Anne Berk 2009
Voeg een reactie toe