Gedroomd papier

In de tweede helft van de 19de eeuw zet een nieuwe generatie kunstenaars zich af tegen prenten die uitsluitend worden gemaakt als reproductie van schilderijen en tekeningen. Vooral de ets wordt een populair medium, omdat die veel artistieke mogelijkheden biedt en er vrij en schetsmatig in kan worden 'getekend'.
Er worden kunstenaarsverenigingen opgericht, die zich speciaal richten op het tekenen, het etsen of aquarelleren en er worden voor het eerst tentoonstellingen georganiseerd van tekeningen en prenten. Veel kunstenaars ontmoeten elkaar in gezelschappen en verenigingen.
Na 1900 wisselen tal van artistieke ontwikkelingen elkaar in sneltreinvaart af en is de belangstelling, ook voor nieuwe grafische technieken, onverminderd groot. Nieuwe reproductietechnieken zorgen bovendien voor een brede verspreiding van deze kunst.

Veel kunstenaars uit deze periode dromen van een ideale schoonheid of een ideale wereld, waar ze op verschillende manieren vorm aan geven.
Zo zit het werk van Rodolphe Bresdin, de leermeester van Odilon Redon, vol met mysterieuze voorstellingen, visioenen en dromen. De wereld van Matthijs Maris is er een van sprookjesachtige, schimmige gestalten en gezichten en betoverde landschappen. Jean-François Millet idealiseert de eenvoudige natuur en het landleven. Symbolisten als Jan Toorop en R.N. Roland Holst dromen van een ideale maatschappij waarin iedereen gelijk is. Piet Mondriaan en Jacoba van Heemskerck worden beïnvloed door de theosofie en de antroposofie en streven naar een ideale, vergeestelijkte wereld. Andere kunstenaars, zoals Herman Kruyder en Tinus van Doorn, dromen van een onbedorven paradijs.

Gedroomd papier geeft niet alleen inzicht in de ontwikkeling van de teken-en prentkunst tussen 1850 en 1935, maar legt ook talloze verbanden bloot tussen kunstwerken en kunstenaars. Verbanden die soms vanzelfsprekend zijn, maar vaak ook verrassend.

Naast werken van de al genoemde kunstenaars zijn in de tentoonstelling tekeningen, etsen, litho's en houtsneden te zien van George Hendrik Breitner, Jan Sluijters, Leo Gestel, Charley Toorop, Jan Mankes, Dick Ket, Samuel Jessurun de Mesquita, Carel Willink en vele anderen.

Het merendeel van de werken werd in 1993 aan het museum geschonken door Karel Levisson (1917-1999), oprichter van de Vereniging van Vrienden van het Rijksmuseum Twenthe.